ضریب توان و بارهای راکتیو
ضریب توان و بارهای راکتیو
ضریب توان در یک سیستم الکتریکی AC اصطلاحی است که به نسبت توان واقعی به توان ظاهری اطلاق میشود و مقداری بین 0 تا 1 دارد.
توان واقعی در واقع توانایی یک مصرف کننده برای تبدیل انرژی الکتریکی به دیگر شکلهای انرژی را نشان میدهد در حالی که توان ظاهری در اثر وجود اختلاف بین ولتاژ و جریان پدید میآید. با توجه به نوع بارها و میزان توان راکتیو آنها توان ظاهری میتواند از توان واقعی نیز بیشتر باشد.
کم بودن ضریب توان (بزرگ بودن توان ظاهری نسبت به توان واقعی) در یک مدار موجب بالا رفتن جریان در مدار و در نتیجه بالا رفتن تلفات در مدار میشود.
بارهای راکتیو
به طور کلی در یک مدار AC میتوان مصرف کنندهها را از نظر نوع مصرف انرژی الکتریکی به دو دسته تقسیم کرد:
مصرف کنندههای اکتیو (مقاومتی)
مصرف کنندههای راکتیو (خازنی یا سلفی)
انواع مختلف مصرف کنندهها در مدارهای الکتریکی رفتارهای متفاوتی از خود بروز میدهند؛ برای مثال مصرف کنندههای اکتیو با تبدیل انرژی الکتریکی به شکل دیگری از انرژی, انرژی الکتریکی را مصرف میکنند. این رفتار در مصرف کنندههای راکتیو کمی متفاوت است چراکه این مصرف کنندهها به جای مصرف انرژی الکتریکی این انرژی را ذخیره میکنند. این انرژی ذخیره شده تا زمانی در المان باقی میماند که المان به وسیله یک جریان یا ولتاژ ثابت از طرف منبع تغذیه شود. با پایان یافتن روند تغذیه, مصرف کننده راکتیو شروع به جبران انرژی کاسته شده میکند بدین صورت که انرژی ذخیره شده خود را دوباره به مدار بازمیگرداند. در مدارهای DC این عملکرد بارهای راکتیو تأثیر زیادی بر روی عملکرد شبکه الکتریکی نمیگذارد اما در یک مدار AC به علت تغییر دایم میزان انرژی وارد شده به مدار بارهای راکتیو میتوانند موجب ایجاد اختلال در عملکرد شبکه شوند به این صورت که در آغاز هر سیکل بارهای راکتیو مانند یک مصرف کننده از مدار انرژی دریافت میکنند و این انرژی را تا لحظه ماکسیمم یا پیک موج در خود نگاه میدارند. با کاهش یافتن روند تغذیه بار, این بار انرژی ذخیره شده خود را – که با توجه به نوع بار میتواند به صورت ولتاژ یا جریان باشد – به مدار بازمیگرداند این بازگشت انرژی تأثیرات خاصی را در مدار به دنبال خواهد داشت.